Blog

Rotacja pracowników – czym jest i jak ją mierzyć?

A tutaj wersja audio, jeśli wolicie słuchać:

Cześć! Dzisiejszy wpis chciałbym poświęcić wskaźnikowi rotacji i temu jak ją mierzyć, żeby mieć z tego wartość. Dlaczego? Bo rotacja pracowników to oczywiście jedna z najważniejszych kwestii HRowych dla każdej organizacji.

Wpis podzieliłem na trzy części:

  1. Czym jest rotacja? Jakie są typy rotacji?
  2. Trzy kluczowe wskaźniki rotacji pracowników
  3. Wskazówki do wykorzystania w praktyce

ZACZYNAJMY!

Czym jest rotacja pracowników?

To oczywiście nic innego jak odejścia pracowników z naszej organizacji. Jest to zjawisko powszechne i normalnym jest to, że ludzie odchodzą z organizacji i zmieniają pracę. I właśnie to nazywamy rotacją.

UWAGA! Warto odróżnić pojęcie rotacji od pojęcia retencji, które bardzo często jest mylone. Są to zjawiska przeciwne. Retencja to pozostawanie pracowników w naszej organizacji. Warto o tym pamiętać, bo kiedy mówimy o zarządzaniu rotacją to kierujemy naszą uwagę na to jak zarządzać odejściami i jak je mierzyć. A kiedy patrzymy na to z perspektywy retencyjnej koncentrujemy się bardziej na tym jak ludzi zatrzymać w organizacji.

TYPY ROTACJI

Typy rotacji

Rotację czyli odejścia pracowników możemy podzielić na dwie podstawowe kategorie:

  • rotacja dobrowolna czyli pracownik sam decyduje o tym, że chce odejść z organizacji (bo na przykład mu się znudziła)
  • rotacja niedobrowolna czyli taka, która jest wymuszona na pracowniku (np. nieprzedłużenie umowy przez pracodawcę lub zwolnienie dyscyplinarne).

Nie każdą rotację dobrowolną będziemy traktować tak samo. Trzeba zadać sobie pytanie, czy to odejście jest korzystne dla firmy czy nie. Może i tak chcieliśmy zwolnić tego pracownika, bo nasze relacje nie układały się najlepiej, ale nie chcieliśmy burzyć sobie wizerunku i baliśmy się podjąć tę decyzję? W takiej sytuacji mówimy o

  • rotacji dobrowolnej korzystnej

Ta rotacja będzie pożądana z perspektywy firmy bo nie był to pracownik, z którym firma chciała dalej współpracować.

Z drugiej strony, możemy być w sytuacji, kiedy pracownik odszedł z organizacji wbrew naszym oczekiwaniom. Chcieliśmy z nim kontynuować współpracę, ale coś poszło nie tak. Taki rodzaj rotacji nazywany jest

  • rotacją dobrowolną niekorzystną

Niekorzystna rotacja też może zostać rozbita na kolejne podrodzaje. Część tej rotacji mogła być możliwa do uniknięcia. I to jest to, co tak naprawdę boli nas najbardziej, bo przegapiliśmy objawy związane z niezadowoleniem pracownika i on po prostu odszedł.  Ale są też takie sytuacje kiedy jest niemożliwa do uniknięcia czyli np. pracownik z powodów rodzinnych musiał się przeprowadzić na drugi koniec Polski, żeby opiekować się chorymi rodzicami. Jego odejście jest dla nas niekorzystne, ale nie mieliśmy na to żadnego wpływu.

WAŻNE jest to, aby każde odejście z firmy umieć zakwalifikować do tych kategorii, żeby następnie zdecydować czy włączamy je do naszego wskaźnika czy nie.

Jak mierzyć rotację pracowników?

Trzy kluczowe wskaźniki rotacji pracowników

  • ogólny wskaźnik rotacji

Wskaźnik ten pokazuje nam, najczęściej procentowo, jaki odsetek pracowników odszedł z organizacji w danym okresie czasu z naszej organizacji. Np. w danym miesiącu, roku lub kwartale. Jego ogólny wzór wygląda tak:

Co jeżeli chcemy policzyć nasz wskaźnik dokładniej? Są na to dwa sposoby.

  • PIERWSZY, określony przez normę ISO 30414, która określa określa standardy raportowania HRowego.

  • DRUGI

Wzór na rotację pracowników

Oba z tych sposobów są powszechnie stosowane w bardzo wielu firmach. Sposób pierwszy jest rekomendowanym wzorem obliczania rotacji w normie ISO 30414. Ułatwia więc porównania między firmami i jest powszechnie stosowany na świecie. Ma jednak wady, wynikające z uwzględniania w mianowniku jedynie początkowej liczby pracowników. Jest to wada istotna szczególnie dla firm, w których roczne wahania liczby stałych pracowników są duże i nie wiążą się bezpośrednio z dobrowolnymi odejściami pracowników i wynikają np. z sezonowości. W takim przypadku sposób drugi może okazać się dla firmy bardziej skutecznym sposobem pomiaru rotacji.

  • badanie struktury rotacji

Badanie struktury rotacji pozwala nam pokazać, za jaki odsetek obserwowanej rotacji odpowiada jej określony typ. Dla przykładu, jeśli rotacja w mojej firmie wynosi 10%, to jaką część tych 10% stanowią odejścia dobrowolne a jaką te, w których to przełożony zdecydował się zwolnić pracownika.

Oczywiście, w zależności od tego, jak dokładnie mierzymy powody odejść, strukturę rotacji będziemy w stanie opisać mniej lub bardziej dokładnie. Dla każdego z tych powodów wyliczymy wtedy wskaźnik, pokazujący % udział tego powodu w całej obserwowanej rotacji.

Struktura rotacji

  • rotacja osób nowo zatrudnionych

Ten typ wskaźnika bardzo fajnie pokazuje to czy dobrze wdrażamy ludzi do naszej firmy. Jest to bardzo przydatne, ponieważ odejścia pracowników na początku ich kariery u nas są bardzo częstym problemem, co zwiększa koszty związane z rotacją.

Wskazówki do wykorzystania w praktyce!

Aby prawidłowo obliczać wskaźniki, należy mieć uporządkowaną bazę danych. Dlatego ważne jest, aby:

  • oddzielić nowozatrudnionych od obecnych pracowników
  • oddzielić rotację pożądaną od niechcianej
  • oddzielić rotację dobrowolną od zainicjowanej przez pracodawcę
  • wziąć pod uwagę odejścia na emeryturą i brak powrotu do firmy po urlopie macierzyńskim
  • liczyć ją z podziałem na działy, zespoły itp.

Mam nadzieję, że rozwiałem wasze wątpliwości w obliczaniu wskaźnika fluktuacji kadr. Jeżeli czujecie niedosyt obejrzyjcie video, w którym podaję więcej przykładów i jeszcze szerzej omawiam ten temat.

Pamiętajcie, że nowy kurs o Kluczowych wskaźnikach HR jest już dostępny na platformie HRM Academy. POZNAJ KURS

Trzymajcie się.

Karol

Zostaw komentarz

Preferencje prywatności
Kiedy odwiedzasz naszą stronę internetową, może ona przechowywać za pośrednictwem Twojej przeglądarki informacje z określonych usług, zazwyczaj w postaci plików cookie. Tutaj możesz zmienić swoje preferencje dotyczące prywatności. Należy pamiętać, że blokowanie niektórych rodzajów plików cookie może wpłynąć na Twoje wrażenia z korzystania z naszej witryny internetowej i oferowanych przez nas usług.